Julia Zielińska Magda Świderska
Emocje w trudnych sytuacjach – jak reagować mądrze?
Odniesienie do podstawy programowej
Uczeń rozpoznaje i nazywa emocje własne i innych Uczeń zna sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami Uczeń współpracuje w grupie i rozwiązuje konflikty w sposób akceptowalny społecznie Uczeń rozwija umiejętność komunikacji i argumentowania
Cele zajęć
- Rozpoznawanie i nazywanie emocji pojawiających się w trudnych sytuacjach wychowawczych (konflikt, niesprawiedliwość, odrzucenie itd.)
- Poznawanie swoich emocji i innych
- Rozwijanie umiejętności konstruktywnych sposobów reagowania na np. złość
- Rozwijanie współpracy w grupie (planuje kod i trasę robota)
- Kształtowanie umiejętności programowania robota Photon
Metody pracy
- Burza mózgów
- Praca w grupie
- Kodowanie na macie
- Dyskusja kierowana
Formy pracy
- Grupowa (3-5 osób)
Materiały
- Robot Photon
- Mata edukacyjna
- Fiszki z emocjami (złość, smutek, strach, wstyd, frustracja, poczucie niesprawiedliwości)
- Fiszki ze strzałkami
- Kartki A4 i mazaki
- Spokojna muzyka do wyciszenia
- Fiszki z trudnymi sytuacjami (,,Kolega Cię wyśmiał", ,,Ktoś Ci zabrał rzecz" itd.)
Załączniki
Przebieg zajęć
1. Rozpoczęcie zajęć.
Uczniowie siedzą w kręgu, a nauczyciel zadaje pytanie: „Jakie emocje pojawiają się, gdy spotyka nas coś trudnego?"
Należy zachęcić uczniów do podawania przykładów sytuacji z życia szkolnego i nie tylko. Nauczyciel podkreśla, że wszystkie emocje są potrzebne, ale nie wszystkie zachowania są odpowiednie.
2. Przygotowanie przestrzeni do zajęć.
Nauczyciel na jednym rogu maty rozkłada fiszki z różnymi emocjami, natomiast na drugim rogu maty są fiszki z trudnymi sytuacjami. Robot zostaje włączony.
3. Losowanie sytuacji trudnych.
Uczniowie dzielą się na grupy 3-5-osobowe (podział na grupy następuje dzięki gotowej aktywności w aplikacji: Photon dzieli na grupy) i losują z pudełka jedną trudną sytuację (np. kolega/koleżanka skrytykował/a Twój ubiór, kolega/koleżanka zabrał/ła Twoją zabawkę itd.) i opowiadają, jakie emocje mogą się wtedy pojawić. Wybierają jedną emocję, którą chcą omówić.
4. Kodowanie trasy robota – „Droga emocji i rozwiązania".
Uczniowie w grupach układają kod ze strzałek (każde dziecko ma 5 fiszek z różnymi kierunkami), który poprowadzi robota od STARTU do KOŃCA (trudna sytuacja – np. obraził/a Cię kolega/koleżanka, wykluczenie z grupy itd. – do wybranej emocji, np. uśmiechnięta buźka, smutna, zła itd.). Następnie przenoszą kod do interfejsu Photon Badge lub Draw i uruchamiają robota. Po dotarciu do emocji robot wydaje zaprogramowany wcześniej dźwięk.
Kiedy robot dotrze do emocji, uczniowie zatrzymują się i zastanawiają się, jak można na nią mądrze zareagować. Każda grupa otrzymuje kartkę A4, zapisuje lub rysuje 3 sposoby radzenia sobie z wcześniej wylosowaną emocją, np.:
„Gdy czuję złość – policzę do 10”
„Gdy czuję smutek – porozmawiam z dorosłym”
„Gdy czuję frustrację – poproszę o pomoc”
Następnie uczniowie wybierają jedną strategię i układają dalszą część kodu, która poprowadzi robota od emocji do wybranego rozwiązania (zapisanego/narysowanego wcześniej na kartce A4). Po zaprogramowaniu robót przejeżdża całą trasę: od trudnej sytuacji, przez emocję, aż do sposobu rozwiązania, „zatwierdzając” wybór np. dźwiękiem.
5. Podsumowanie i wyciszenie.
Uczniowie wracają do kręgu i dzielą się refleksją, co było dla nich najtrudniejsze, a co najłatwiejsze w pracy z emocjami i robotem. Nauczyciel podsumowuje zajęcia, podkreślając, że emocje są naturalne i potrzebne, ale ważne jest to, jak na nie reagujemy i jakie zachowania wybieramy.
Na zakończenie nauczyciel włącza spokojną muzykę relaksacyjną i prowadzi krótkie ćwiczenie wyciszające. (Skupienie się na oddechu)
Ciekawostki/Pytania otwierające
Dlaczego czasami reagujemy szybciej, niż pomyślimy?
Czy złość może być pożyteczna?
Jak ciało pokazuje, że przeżywamy trudną emocję?
Czy każda osoba przeżywa emocje jednakowo?
Powiązane zasoby
- Materiały o emocjach
- Instrukcje do Photona